OTVORENO PISMO
Gospodin Safet Halilović
Ministar za ljudska prava i izbjeglice
Vijeće ministara Bosne i Hercegovine
Sarajevo

Poštovani gospodine ministre,

Helsinški komitet za ljudska prava u Bosni i Hercegovini, zajedno sa više od trideset nevladinih organizacija, učestvovao je u radu Neformalne koalicije za izvještavanje o ljudskim pravima koja je sačinila sopstveni izvještaj i aktivno učestvovala u svim aktivnostima vezanim za Univerzalni periodični pregled koji je okončan 11. juna 2010. godine usvajanjem preporuka od strane vlasti Bosne i Hercegovine. Zajedno sa drugim nevladinim organizacijama nastojali smo održati dijalog sa Ministarstvom za ljudska prava, sve  u namjeri da damo podršku i utičemo da se stanje ljudskih prava u našoj zemlji poboljša.

Podsjećam Vas da smo blagovremeno dostavili naše preporuke i gledišta Vašem ministarstvu i da smo predložili da Bosna i Hercegovina prihvati sve preporuke koje su se čule tokom rasprave o Bosni i Hercegovini u Savjetu za ljudska prava UN, održanoj 19. februara ove godine. Na žalost, naša zvanična delegacija je prihvatila svega 26 preporuka, odbila je 46,  a djelimično prihvatila 58. Također, sa žaljenjem konstatujemo da niste uzeli u obzir sugestije nevladinih organizacija koje smo iznijeli u razgovorima sa Vama i Vašim saradnicima, niti ste se osvrnuli na prijedloge i sugestije sadržane u Izvještaju pomenute Neformalne koalicije NVO.

Mi izražavamo zadovoljstvo što su nadležne vlasti naše zemlje, u ovom slučaju Vijeće ministara BiH, prihvatile preporuke da se usvoji zakon o zabrani fašističkih organizacija i korištenje njihovih simbola, što je iskazana volja da se stane u kraj segregaciji u školama, te kazne svi ratni zločinci i pruži odgovarajuća podrška i kompenzacija žrtvama rata.

No, bez obzira na data obrazloženja, smatramo krajnje nedopustivim što nije prihvaćeno da se država obaveže na „strogo primjenjivanje krivičnih odredbi koje se odnose na širenje govora mržnje te da će povesti kampanje za podizanje svijesti i promovisanje tolerancije“! U zemlji u kojoj je tako prisutan govor mržnje, zapaljivi govor i širenje šovinističke retorike, najmanje što bi jedna odgovorna vlast morala da učini je da stane ukraj tim pojavama koje generišu nasilje, netoleranciju i brojna gruba kršenja ljudskih prava.

Začuđuje i to što je odbijena preporuka koja glasi: “Nastaviti sa nastojanjima da se osigura nezavisnost pravosuđa“ kao i ona koja teži efikasnosti pravosuđa i garantovanju pravičnog suđenja, te jednak pristup sudu za sve građane. Bez obzira na stanje u ovoj oblasti, vjerujemo da ne postoji zemlja koja može odbaciti da se njeni organi založe za nezavisnost pravosuđa.

Takođe nije prihvatljivo, sa stanovišta Helsinškog komiteta, da se odbije preporuka koja teži okončanju diskriminacije lezbejki, homoseksualaca i drugih pripadnika seksualnih manjina.

Uprkos onome što se čini u okviru Dekade Roma, smatramo da je trebalo prihvatiti preporuku koja se odnosi na potrebu za usvajanjem programa koji će značiti smanjenje predrasuda prema Romima i koje se odnose na potrebu borbe protiv diskriminacije manjina, posebno Roma.

Na kraju, naravno, ne pretendujući da smo ovim iscrpili sve ono što čini predmet naše zabrinutosti odnosom vlasti prema ljudskim pravima, moramo podvući i to da je krajnje neprihvatljivo zatvaranje očiju pred pritiscima i prijetnjama kojima su izloženi zaštitnici ljudskih prava, te odbijanje da se istraže i krivično gone prekršaji protiv branilaca ljudskih prava. Podsjećamo da je predstavnik Misije SAD pri Ujedinjenim nacijama u Ženevi u svojoj usmenoj intervenciji naveo da je zabilježeno 40 prijava pritisaka i prijetnji novinarima od predstavnika vlasti i agencija za provođenje zakona. Zabilježeno je šest prijetnji smrću i četiri fizička napada na novinare!

Gospodine ministre,

Vlasti Bosne i Hercegovine su, na žalost, i ovom prilikom potvrdile da su još uvijek daleko od istinskog zalaganja za poštovanje ljudskih prava svakog građanina ove zemlje i da nisu prigrlile ideju ljudskih prava kao svoju.

Nevladine organizacije će nastaviti sa zalaganjem da se stanje poboljša i uprkos odnosu vlasti prema nama, otvoreni smo za dijalog i saradnju.

Uz srdačne pozdrave,

Sinan Alić, v.d. predsjednika
Helsinškog komiteta za ljudska prava u BiH

Br: 01-07/2010
Sarajevo, 6. juli 2010. godine

Dostavljeno:
-          Predsjedavajućem Vijeća ministara BiH, Nikoli Špiriću;
-          Članovima Vijeća ministra BiH;
-          Medijima.

Sarajevo, 24. juni 2010. godine

SAOPŠTENJE ZA JAVNOST
Savjet za ljudska prava UN raspravljao o BiH

- Selektivno prema ljudskim pravima -

Savjet za ljudska prava Ujedinjenih nacija, koji svake četiri godine razmatra stanje ljudskih prava u svakoj zemlji članici te svjetske organizacije, raspravljao je prošle nedjelje o primjeni UN konvencija o ljudskim pravima u našoj zemlji. Nakon iscrpne rasprave, u kojoj je upućeno čak 125 preporuka vlastima u BiH, naša zvanična delegacija je prihvatila samo 30 prijedloga za unapređenje stanja ljudskih prava u našoj zemlji. Isto toliko, 30, preporuka je odbijeno dok su ostale „djelimično prihvaćene“.

Helsinški komitet za ljudska prava u BiH, koji je zajedno sa velikim brojem nevladinih organizacija aktivno učestvovao u formulisanju preporuka, ocjenjuje pozitivnim to što su se BiH vlasti obavezale da će ukinuti segregaciju u školama i uvesti multietničko obrazovanje, te da će usvojiti zakon kojim se zabranjuje djelovanje fašističkih organizacija. Takođe pozitivnim ocjenjujemo opredjeljenost da se kazne svi ratni zločinci, te da se pruži odgovarajuća podrška i kompenzacija žrtvama rata. Vlasti BiH su ponovile spremnost da izmijene one dijelove Ustava BiH čiju izmjenu je naložio i Sud za ljudska prava u Strazburu, a koji nalažu da se izmjene diskriminatorne odredbe kojima se pasivno biračko pravo uskraćuje pripadnicima nacionalnih manjina, te pripadnicima konstitutivnih naroda koji žive van entiteta u kojima je njihov narod većinski. Konačno, prihvaćene su i neke preporuke koje idu u pravcu smanjenja siromaštva.

No, na drugoj strani, u ime Vijeća ministara BiH, odbijena je preporuka da se krivično goni i procesuira govor mržnje odnosno šovinistička retorika koja raspiruje etnički i vjerski motivisanu mržnju i nasilje. Ko imalo poznaje stanje u BiH zna koliko je zloćudna ova pojava i koliko ona duboko zadire u prava pojedinca, te je ova odluka vlasti naprosto neshvatljiva i odražava suštinsko nerazumijevanje šta su ljudska prava i kako se ona štite. Odbijene su i sugestije da se instituciji Ombudsmena BiH obezbjedi istinski nezavisan status kroz izmjenu načina njegovog finansiranja, što ilustruje želju nosilaca vlasti da utiču na rad i djelovanje ove institucije za zaštitu ljudskih prava. Također je izostala spremnost da se prihvati činjenica da su zaštitnici ljudskih prava, aktivisti nevladinih organizacija i novinari među ostalim, često na meti pritisaka, prijetnji pa čak i fizičkih nasrtaja, te je odbijena preporuka da se borci za ljudska prava zakonski i praktično zaštite od ovih neprihvatljivih pojava.

Odbijen je i prijedlog da se izmjene zakoni koji diskriminišu lezbejke, homoseksualce, transseksualce i biseksualce. Na koncu, odbijena je obaveza da se utiče na suzbijanje predrasuda prema Romima kao najranjivijoj kategoriji stanovništva s isprikom da je realizacija programa vezanih za Dekadu Roma dovoljna da promijeni položaj Roma i odnos prema njima.

Bosanskohercegovačke vlasti su još jednom pokazale da imaju selektivan odnos prema ljudskim pravima i da se prema ljudskim pravima odnose ne uviđajući njihovu univerzalnost. Zbog toga je na nevladinim organizacijama i instituciji Ombudsmena BiH zadatak da i dalje istrajavaju na zaštiti ljudskih prava i na insistiranju da vlasti konačno prigrle ljudska prava bez politiziranja i bez ikakve diskriminacije.

Sinan Alić
v.d.predsjednik HK u BiH

Br: 04-06/2010
Sarajevo, 24. juni 2010. godine

Sarajevo, 20. maj 2010. godine

INFORMACIJA ZA JAVNOST
Delegacija HK u BiH posjetila pet opština

U oviru projektnih aktivnosti, delegacija Helsinškog komiteta za ljudska prava u Bosni i Hercegovini, u sastavu Sinan Alić, v.d. predsjednika, Živica Abadžić, generalni sekretar, Miloš Purković i Enver Murgić, članovi Upravnog odbora HK u BiH, u srijedu i četvrtak (19. i 20. maja 2010. godine) posjetili su opštine Neum, Trebinje, Ljubinje, Drvar i Bosanski Petrovac. Misija Helsinškog komiteta će u toku sljedeće sedmice posjetiti i opštine Gračanicu i Doboj.

U razgovoru sa predstavnicima lokalne vlasti, kojima su prisustvovali načelnici opština, predsjednici Općinskih vijeća/Skupština opština, ali i predsjednici opštinskih komisija za ljudska prava, ravnopravnost spolova, mlade i drugih, analizirano je funkcionisanje lokalne samouprave, sa posebnim akcentom na zaštitu ljudskih prava.

Prilikom posjete Trebinju, delegacija Helsinškog komiteta posjetila je grob Srđana Aleksića i položila cvijeće.

Mirsad Pandžić, koordinator HK u BiH

Više informacija: Sinan Alić, v.d. predsjednika HK u BiH - 061/179 463

Br: 07-05/2010
Sarajevo, 20. maj 2010. godine

Sarajevo, 11. februar 2010. godine

IZVJEŠTAJ O AKTIVNOSTIMA HELSINŠKOG
KOMITETA ZA LJUDSKA PRAVA U BIH
(period januar – decembar 2009. godine)

Mapa aktivnosti Helsinškog komiteta
za ljudska prava u BiH po projektima
relizovanim u 2009. godini

MONITORING IZVRŠAVANJA KRIVIČNIH SANKCIJA U BIH

PLAN RADA HELSINŠKOG KOMITETA ZA LJUDSKA PRAVA U BIH ZA 2010. GODINU

Sarajevo, 15. februar 2010. godine

I Z V J E Š T A J
Helsinškog komiteta za ljudska prava u BiH o mjerama poduzetim na suzbijanju rasizma, netolerancije, te pojava etničke i vjerske diskriminacije i segregacije u BiH 

--------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------